Các bộ phận hao mòn của máy nghiền – bao gồm tấm hàm, lớp lót hình nón và thanh đập – là những bộ phận được thay thế thường xuyên nhất trong hoạt động khai thác mỏ và chế biến vật liệu xây dựng, chiếm tới 30% chi phí bảo trì hàng năm của một nhà máy nghiền. Sự hao mòn sớm không chỉ làm tăng thời gian ngừng hoạt động và chi phí thay thế mà còn làm gián đoạn lịch trình sản xuất, khiến việc quản lý các bộ phận hao mòn trở thành yếu tố quan trọng đối với hiệu quả hoạt động. Bài viết này khám phá các cơ chế hao mòn chính ảnh hưởng đến các bộ phận của máy nghiền và cung cấp các chiến lược dựa trên bằng chứng để kéo dài tuổi thọ của chúng, dựa trên dữ liệu bảo trì ngành và các nguyên tắc khoa học vật liệu.
Sự mài mòn ở các bộ phận máy nghiền không phải là một quá trình ngẫu nhiên; nó được thúc đẩy bởi ba cơ chế chủ đạo, mỗi cơ chế gắn liền với các điều kiện vận hành và đặc tính vật liệu cụ thể. Cơ chế phổ biến nhất làmài mònHiện tượng này xảy ra khi các hạt cứng, có góc cạnh (như đá granit hoặc đá bazan) cọ xát vào bề mặt của các bộ phận chịu mài mòn, dần dần làm mất vật liệu. Cơ chế này chịu trách nhiệm cho hơn 60% hiện tượng mài mòn sớm ở các tấm hàm và lớp lót hình nón, đặc biệt là trong các nhà máy chế biến quặng có hàm lượng silic cao. Thứ hai làmài mòn do va đập, gây ra bởi các va chạm tốc độ cao giữa nguyên liệu đầu vào và các bộ phận như thanh đập của máy nghiền va đập. Loại mài mòn này phổ biến trong các ứng dụng tái chế, nơi mảnh vụn bê tông và chất thải xây dựng tạo ra các tải trọng va đập lặp đi lặp lại. Cuối cùng,mài mòn do mỏiHiện tượng này phát sinh từ ứng suất tuần hoàn: khi các bộ phận của máy nghiền uốn cong dưới tải trọng liên tục, các vết nứt nhỏ hình thành trên bề mặt, cuối cùng dẫn đến hiện tượng bong tróc vật liệu. Máy nghiền hình nón, hoạt động dưới lực nén cao, đặc biệt dễ bị mài mòn do mỏi ở lớp vỏ và lớp lót lõm.
Hiểu rõ các cơ chế này là bước đầu tiên để kéo dài tuổi thọ của các bộ phận hao mòn, nhưng hành động thực tế đòi hỏi sự kết hợp giữa lựa chọn vật liệu, lắp đặt đúng cách và bảo trì chủ động.
Lựa chọn vật liệuĐộ cứng và khả năng chống mài mòn là nền tảng của vật liệu. Ví dụ, Mn13Cr2 là lựa chọn tiết kiệm chi phí cho các ứng dụng có độ mài mòn thấp đến trung bình, chẳng hạn như nghiền đá vôi, nhờ đặc tính tự cứng giúp tăng cường độ bền khi chịu va đập. Ngược lại, Mn18Cr2—với hàm lượng crom cao hơn—cung cấp khả năng chống mài mòn vượt trội cho các vật liệu có hàm lượng silica cao như đá granit, lý tưởng cho việc sử dụng lâu dài trong môi trường khai thác khắc nghiệt. Việc lựa chọn vật liệu phù hợp với độ cứng và khả năng chống mài mòn của nguyên liệu đầu vào có thể giảm tỷ lệ mài mòn từ 20-30%, theo dữ liệu từ Hội nghị Khai thác và Tài nguyên Quốc tế (IMARC).
Lắp đặt đúng cách và bảo trì định kỳCả hai yếu tố này đều vô cùng quan trọng. Ngay cả những vật liệu bền nhất cũng sẽ bị hỏng sớm nếu lắp đặt không đúng cách. Đối với máy nghiền hàm, việc đảm bảo các tấm hàm được căn chỉnh với khoảng cách khe hở đồng đều sẽ ngăn ngừa sự mài mòn không đều và giảm ứng suất lên cụm tấm khớp nối. Đối với máy nghiền côn, việc kiểm tra thường xuyên khe hở giữa vỏ và thành lõm cũng như mô-men xoắn của các bu lông giữ có thể loại bỏ sự lệch trục gây ra mài mòn do mỏi. Ngoài ra, việc bôi trơn các điểm xoay và kiểm tra định kỳ độ dày của các bộ phận bị mài mòn (sử dụng phương pháp siêu âm hoặc thước kẹp) cho phép các nhóm kỹ thuật lên kế hoạch thay thế trước khi xảy ra sự cố nghiêm trọng, giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động ngoài kế hoạch.
Tối ưu hóa hoạt độngViệc này giúp tăng cường tuổi thọ của các bộ phận chịu mài mòn. Kiểm soát kích thước và phân bố nguyên liệu đầu vào giúp giảm lực tác động: ví dụ, sử dụng bộ cấp liệu rung để phân phối đều nguyên liệu vào buồng nghiền giúp ngăn ngừa mài mòn cục bộ ở một bên của tấm hàm. Sàng lọc sơ bộ nguyên liệu đầu vào để loại bỏ các hạt mịn (các hạt nhỏ hơn 10mm) cũng làm giảm mài mòn do ma sát, vì các hạt mịn đóng vai trò như môi trường mài giữa bộ phận chịu mài mòn và các tảng đá lớn hơn. Cuối cùng, điều chỉnh các cài đặt của máy nghiền—chẳng hạn như cài đặt cạnh đóng (CSS) trong máy nghiền côn—để phù hợp với kích thước sản phẩm mong muốn sẽ tránh nghiền quá mức, điều này làm tăng ứng suất không cần thiết lên các lớp lót.
Tóm lại, kéo dài tuổi thọ các bộ phận chịu mài mòn của máy nghiền không phải là vấn đề lựa chọn vật liệu “cứng nhất”, mà là áp dụng một cách tiếp cận toàn diện để giải quyết các cơ chế mài mòn ở mọi giai đoạn hoạt động. Bằng cách lựa chọn vật liệu phù hợp với đặc điểm nguyên liệu đầu vào, thực hiện các quy trình lắp đặt và bảo trì nghiêm ngặt, và tối ưu hóa các thông số vận hành, các nhà quản lý nhà máy có thể giảm đáng kể chi phí bảo trì và cải thiện độ tin cậy sản xuất. Đối với các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp máy nghiền, đầu tư vào tuổi thọ các bộ phận chịu mài mòn không chỉ là biện pháp tiết kiệm chi phí mà còn là bước đi chiến lược hướng tới hoạt động bền vững và hiệu quả.
Thời gian đăng bài: 04/02/2026